Pełne wykorzystanie potencjału innowacyjnego i konkurencyjności polskiego sektora zdrowia w kontekście ambitnej polityki zdrowotnej UE wymaga pilnego przełamania barier administracyjnych i silosowości oraz wprowadzenia trwałej i systemowej kultury dialogu między rządem, biznesem a ekspertami — to główny wniosek z narady strategicznej „Zdrowa Europa 2035”, zorganizowanej przez Instytut Zdrowia THINKTANK.

W naradzie moderowanej przez Michała Smagowicza, Członka Zarządu THINKTANK udział wzięli przedstawiciele sektora zdrowia w tym w szczególności dr Adam Jarubas, Poseł do Parlamentu Europejskiego, Przewodniczący Komisji Zdrowia SANT oraz dr Andrzej Ryś, Członek Rady Agencji Badań Medycznych i były Dyrektor DG SANTE w Komisji Europejskiej.

Pandemia COVID-19 pokazała, że zagrożenia zdrowotne wykraczają poza granice państw, w tym państw członkowskich UE. W Europie wzrosła wówczas otwartość na koordynację polityki zdrowotnej i bezpieczeństwa lekowego przez organy unijne. Obecnie w Parlamencie Europejskim, a szczególnie w Komisji Środowiska, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności (SANT), toczą się intensywne prace nad kluczowymi aktami prawnymi dotyczącymi tych dziedzin.

Priorytety zdrowotne UE i kluczowe regulacje

Centralnym punktem debaty pozostaje Pakiet Farmaceutyczny, wokół którego prowadzone są trójstronne negocjacje (tzw. trilogi). Projekt jest obszerny, ma 2237 stron i składa się z 402 artykułów. Najważniejszym wyzwaniem jest znalezienie równowagi między reżimem wyłączności danych rejestracyjnych i okresami monopolu dla leków innowacyjnych a zakresem działania wyjątku Bolar. Wyjątek ten umożliwia producentom generyków wcześniejsze, przed wygaśnięciem patentów, przygotowanie się do produkcji leków dotąd innowacyjnych.

Inne priorytetem jest Akt o Lekach Krytycznych (ang. CMA). Legislacja ta, o którą Polska od lat zabiegała w Parlamencie Europejskim, ma na celu zabezpieczenie produkcji i zmniejszenie ryzyk łańcuchów dostaw leków poprzez wspólne zamówienia, uproszczenia regulacyjne (fast-track) i dywersyfikację. W opinii uczestników dyskusji krytycznym niedostatkiem w projekcie CMA jest jednak brak centralnie zabezpieczonych środków finansowych na poziomie UE, co utrudnia wyrównywanie dysproporcji w jakości ochrony zdrowia pomiędzy państwami członkowskimi oraz wdrażanie wspólnych projektów. Dlatego dla przyszłości europejskich strategii zdrowotnych tak ważne są negocjacje dotyczące wieloletniego budżetu UE (MFF) i Europejskiego Funduszu Konkurencyjności.​

Bazując na sukcesie Europejskiego Planu Pokonania Raka, którego 90 proc. założeń zostało wdrożonych lub zainicjowanych, UE planuje przyjęcie teraz Europejskiej Strategii Sercowo-Naczyniowej oraz pracuje nad planami działań wspierających leczenie chorób rzadkich.

Z kolei Akt Biotechnologiczny ma uczynić z UE najbardziej przyjazne miejsce dla badań Life Science. Część I (planowana na grudzień 2025 r.) ma usprawnić próby kliniczne, a część II (spodziewana w 2026 r.) skoncentruje się na wsparciu potencjału przemysłowego i konkurencyjności sektora.

Zwrócono również uwagę na pilną potrzebę stworzenia kompleksowej strategii dotyczącej zdrowia płuc, na wzór sukcesów osiągniętych w ramach Europejskiego Planu Pokonania Raka. Postulowano, aby Polska aktywnie włączyła się w unijne inicjatywy nakierowane na profilaktykę, wczesną diagnostykę oraz nowoczesne leczenie schorzeń układu oddechowego, które stanowią rosnące obciążenie społeczne i gospodarcze. Zintegrowana polityka w tym obszarze powinna obejmować zarówno walkę z zanieczyszczeniem powietrza, jak i zapewnienie równego dostępu do innowacyjnych terapii lekowych oraz technologii medycznych wspierających pacjentów z przewlekłymi chorobami płuc.https://www.onet.pl/informacje/thinktank/zdrowa-europa-2035-legislacja-ue-i-wdrozenia-w-polsce/mg0l8hq,30bc1058