Parlament Europejski za silniejszą ochroną zdrowia serca.

Parlament Europejski za silniejszą ochroną zdrowia serca.

Konsekwentnie budujemy europejską politykę zdrowotną

Parlament Europejski poparł raport Komisji Zdrowia Publicznego SANT dotyczący unijnej strategii w dziedzinie chorób układu krążenia (2025/2132(INI)). Dokument wyznacza kierunki działań w zakresie profilaktyki, diagnostyki i leczenia chorób sercowo-naczyniowych oraz wskazuje, w jaki sposób wdrażany w Unii Europejskiej plan „Safe Hearts” powinien zostać wzmocniony.

Choroby sercowo-naczyniowe pozostają jednym z największych wyzwań zdrowotnych Europy. Dlatego Parlament Europejski chce, aby walka z nimi była prowadzona kompleksowo – podobnie jak w przypadku Europejskiego Planu Walki z Rakiem.

– W wyborach europejskich w 2019 roku wzywaliśmy do większego zaangażowania Unii Europejskiej w walkę z rakiem. To zobowiązanie przełożyło się na Europejski Plan Walki z Rakiem. W 2024 roku, wsłuchując się w głosy pacjentów, lekarzy i środowiska medycznego, jako Europejska Partia Ludowa postulowaliśmy podobne, całościowe podejście do chorób sercowo-naczyniowych. Dziś możemy powiedzieć, że kolejny ważny etap tej pracy został osiągnięty – podkreśla Adam Jarubas, poseł do Parlamentu Europejskiego i przewodniczący Komisji Zdrowia Publicznego SANT.

Komisja Europejska przyjęła 16 grudnia 2025 roku europejski plan zdrowia sercowo-naczyniowego „Safe Hearts”. Dokument przewiduje działania dotyczące m.in. profilaktyki, wczesnego wykrywania chorób oraz poprawy dostępu do opieki. Parlament Europejski poprzez prace Komisji SANT poddał plan szczegółowej analizie i przedstawił własne zalecenia dotyczące jego realizacji i dalszego rozwoju.

– Nie chcemy Europy, która reaguje dopiero wtedy, gdy człowiek trafia do szpitala z zawałem czy udarem. Musimy zdecydowanie mocniej postawić na profilaktykę, wczesną diagnostykę i równy dostęp do skutecznego leczenia – niezależnie od tego, czy ktoś mieszka w dużej europejskiej metropolii, czy w niewielkiej miejscowości. Zdrowie nie może zależeć od kodu pocztowego – zaznacza Adam Jarubas.

Od leczenia do profilaktyki

Jednym z najważniejszych kierunków wskazanych przez Parlament jest przejście od reagowania na chorobę do profilaktyki prowadzonej przez całe życie.

Oznacza to m.in. działania ograniczające palenie tytoniu i używanie nikotyny, szkodliwe spożywanie alkoholu, niezdrową dietę, otyłość i brak aktywności fizycznej. Parlament wskazuje również na potrzebę skuteczniejszej kontroli nadciśnienia, badań przesiewowych oraz wcześniejszego wykrywania osób znajdujących się w grupach ryzyka.

Państwa członkowskie powinny rozwijać krajowe plany zdrowia sercowo-naczyniowego obejmujące cały proces – od profilaktyki i diagnostyki, przez leczenie, aż po rehabilitację i opiekę długoterminową.

Dostęp do leczenia niezależnie od miejsca zamieszkania

Szczególne znaczenie ma ograniczanie nierówności zdrowotnych pomiędzy państwami i regionami Unii.

Parlament zwraca uwagę na sytuację mieszkańców obszarów wiejskich i regionów, w których dostęp do lekarzy specjalistów, nowoczesnej diagnostyki czy rehabilitacji jest trudniejszy. Wśród proponowanych rozwiązań znalazły się m.in. rozwój telemedycyny, mobilnej diagnostyki, opieki środowiskowej oraz szersze wykorzystanie potencjału podstawowej opieki zdrowotnej i aptek.

Raport wskazuje również na konieczność wzmacniania kadr medycznych, poprawy warunków ich pracy i rozwoju zespołów multidyscyplinarnych.

RKO i defibrylatory mogą ratować życie

Parlament proponuje również konkretne działania dotyczące ratowania osób z nagłym zatrzymaniem krążenia.

Wśród postulatów znalazły się szkolenia z resuscytacji krążeniowo-oddechowej i korzystania z automatycznych defibrylatorów AED w szkołach i miejscach pracy, zwiększanie dostępności urządzeń AED w przestrzeni publicznej oraz rozwijanie krajowych systemów ich mapowania, serwisowania i powiązania z systemami ratownictwa.

Zdrowie kobiet i choroby współistniejące

Raport zwraca szczególną uwagę na różnice w przebiegu i diagnozowaniu chorób sercowo-naczyniowych u kobiet i mężczyzn. Parlament postuluje rozwój protokołów diagnostycznych uwzględniających płeć oraz branie pod uwagę m.in. historii ciąży, menopauzy i zdrowia reprodukcyjnego podczas oceny ryzyka.

Strategia powinna także uwzględniać fakt, że choroby sercowo-naczyniowe często współistnieją z innymi schorzeniami. Dlatego opieka powinna być lepiej zintegrowana m.in. z leczeniem cukrzycy, otyłości, chorób nerek, płuc i wątroby oraz problemów związanych ze zdrowiem psychicznym.

Czyste środowisko to również profilaktyka chorób serca

Parlament chce mocniejszego uwzględnienia wpływu środowiska na zdrowie układu krążenia. Chodzi m.in. o zanieczyszczenie powietrza, hałas, ekspozycję na niektóre substancje chemiczne oraz konsekwencje zmian klimatu, w tym fale upałów.

Raport zwraca również uwagę na czynniki związane ze środowiskiem pracy, w tym stres i ekspozycje zawodowe mogące wpływać na ryzyko chorób sercowo-naczyniowych.

Nowoczesna medycyna, dane i sztuczna inteligencja

W stanowisku PE znalazło się również miejsce dla nowych technologii. Dane medyczne, telemedycyna oraz rozwiązania wykorzystujące sztuczną inteligencję mogą wspierać wcześniejszą diagnostykę i skuteczniejsze leczenie.

Ich wykorzystanie powinno jednak odbywać się z zachowaniem ochrony danych i prywatności pacjentów, interoperacyjności systemów, odpowiedniego nadzoru człowieka oraz z uwzględnieniem osób zagrożonych wykluczeniem cyfrowym.

Parlament postuluje ponadto zwiększenie finansowania badań i innowacji w obszarze chorób sercowo-naczyniowych oraz stworzenie europejskiej sieci centrów doskonałości.

Potrzebne konkretne cele, finansowanie i kontrola efektów

Parlament chce, aby realizacja europejskiego planu nie ograniczała się do deklaracji. Dlatego wskazuje na potrzebę określenia mierzalnych celów, etapów ich realizacji, regularnego monitorowania efektów oraz publicznego raportowania postępów.

PE postuluje również stabilne finansowanie działań dotyczących profilaktyki, diagnostyki, leczenia, rehabilitacji oraz badań naukowych.

– Europejski Plan Walki z Rakiem pokazał, że Unia może tworzyć wartość dodaną także w ochronie zdrowia. Teraz chcemy wykorzystać te doświadczenia w walce z chorobami sercowo-naczyniowymi. To nie jest abstrakcyjna europejska polityka. Chodzi o wcześniejsze wykrycie choroby, szybszą pomoc, lepsze leczenie i – ostatecznie – o uratowane ludzkie życie – podsumowuje Adam Jarubas.

Przyjęty raport dotyczący unijnej strategii w dziedzinie chorób układu krążenia (2025/2132(INI)) został przygotowany w Komisji Zdrowia Publicznego SANT, której przewodniczy Adam Jarubas. Sprawozdawczynią raportu jest europosłanka Romana Jerković