Co pi─ůty kurczak ­čÉúw Europie pochodzi z Polski.

7 grudnia 2019

4 Grudnia w Parlamencie Europejskim, odbyło się spotkanie z Sektorem drobiarskim. Dziękuję za nie  Stowarzyszeniu ELPHA i AVEC oraz posłankom Clara Aguilera i Marie-Pierre Vedrenne.

Sektor drobiarski w UE bywa niedoceniany – by─ç mo┼╝e dlatego, ┼╝e produkty te s─ů w naszym ┼╝yciu tak powszechne, a co za tym idzie uznajemy je za co┼Ť oczywistego, na sta┼ée wpisanego w Europejsk─ů gospodark─Ö i Europejsk─ů diet─Ö. Mi─Öso drobiowe jest konkurencyjne cenowo i bardzo od┼╝ywcze, ma du┼╝─ů zawarto┼Ť─ç bia┼éka, nisk─ů t┼éuszczu. Nie wi─ů┼╝e si─Ö z ograniczeniami kulturowymi jak wieprzowina czy wo┼éowina. Mi─Öso drobiowe charakteryzacje si─Ö najlepszym wsp├│┼éczynnikiem konwersji paszy na mi─Öso, a co za tym idzie wi─ů┼╝e si─Ö z ni┼╝sz─ů emisj─ů CO2 w por├│wnaniu z mi─Ösem innego pochodzenia – co istotne w dobie coraz cz─Östszej oceny produkcji rolnej pod kontem wp┼éywu na klimat. W 2018 r. w Unii Europejskiej wyprodukowano 14 895 000 ton mi─Ösa drobiowego, z dum─ů mog─Ö podkre┼Ťli─ç, ┼╝e Polska jest najwi─Ökszym producentem mi─Ösa drobiowego w UE – ok 3 mln ton w 2018r., z czego ok 50% trafi┼éo na eksport generuj─ůc 11 331 795 244 PLN (ponad 11 mld PLN, czyli po 4,20 ok. 2 698 046 487 Euro, ponad 2,5 mld Euro) – z tego 75% trafi┼éo do pa┼ästw UE; Wielka Bretania na drugim miejscu w 2018r. z produkcj─ů 1,884 mln ton, trzecia Francja 1,863 mln ton;

  • Sektor drobiarski to obecnie 370 ty┼Ť zatrudnionych w UE, 25 ty┼Ť farm rodzinnych;
  • Co nale┼╝y podkre┼Ťla─ç, Europejski sektor jest dumny z utrzymywania naszych Europejskich standard├│w, tak co do dobrostanu zwierz─ůt jak i produkcji ┼╝ywno┼Ťci – a rynek Europejski jest w tym zakresie najbardziej wymagaj─ůcy na ┼Ťwiecie.

Dlatego cieszy dzisiejsze spotkanie, kt├│re mam nadziej─Ö przyczyni si─Ö do propagowania informacji o znaczeniu sektora drobiarskiego dla Europejskiej gospodarki, warto┼Ťci dla Europejskich konsument├│w, ale i o wyzwaniach, z kt├│rymi mierzy si─Ö sektor – tymi ju┼╝ znanymi i tymi, na horyzoncie;

Ukraina

W ubieg┼éy wtorek PE w ramach sesji plenarnej w Strasburgu, przy 444 g┼éosach za, 128 przeciw i 74 wstrzymuj─ůcych, wyrazi┼é zgod─Ö na zmiany regulacji o Pog┼é─Öbionej i Ca┼éo┼Ťciowej Strefie Wolnego Handlu (DCFTA) zawartych w Umowie o Stowarzyszeniu UE-Ukraina z 2014, porz─ůdkuj─ůc kwesti─Ö nadu┼╝y─ç w handlu mi─Ösem drobiowym. Jak wiemy niekt├│re podmioty na Ukrainie wykorzystywa┼éy luk─Ö prawn─ů, wprowadzaj─ůc na rynek UE piersi kurczaka w ilo┼Ťci wykraczaj─ůcej znacz─ůco poza uzgodniony kontyngent, poprzez stworzenie specjalnej formy piersi kurczaka z kostk─ů – T─Ö klasyfikowano do kategorii ÔÇ×inneÔÇŁ CN 0207 13 70 i 0207 14 70, nieobj─Ötej limitami kontyngentu i tak wwo┼╝ono formalnie w zgodzie z regulacjami do UE. Mi─Öso kurze, kt├│re poddane prostej obr├│bce odci─Öcia kostki stawa┼éo si─Ö piersi─ů kurczaka uzyskiwa┼éo cz─Östo dodatkowo podstaw─Ö do znakowania wytworzenia w UE. Import w tej konkretnej kategorii wzr├│s┼é z 3700 ton w 2016 do ponad 55 ty┼Ť ton w 2018. Na te problemy uwag─Ö KE zwr├│cili, m.in. pos┼éowie do PE z Polski, z mojej partii, Polskiego Stronnictwa Ludowego, na czele z pos┼éem dr Czes┼éaw Siekierskim, kt├│ry w minionych 5 latach przewodzi┼é Komisji AGRI w PE, a w komisji ENVI i AFET pose┼é dr Andrzej Grzyb. Zatwierdzone przez PE w ubieg┼éym tygodniu rozwi─ůzania, to formalizacja stanu wynegocjowanego na prze┼éomie 2018/2019, kt├│ra de facto tymczasowo ju┼╝ obowi─ůzuje, od czasu gdy zmiany zaakceptowa┼é parlament Ukrai┼äski; PE nie m├│g┼é zaakceptowa─ç wcze┼Ťniej wynegocjowanych rozwi─ůza┼ä ze wzgl─Ödu na wybory i proces konstytuowania;

Zawsze, mo┼╝na oczekiwa─ç, ┼╝e przyj─Öte rozwi─ůzania, mog┼éyby by─ç korzystniejsze dla sektora drobiarskiego w UE – niepokoi przyznanie dodatkowego kontyngentu 50 ty┼Ť ton na mi─Öso kurze, na poziomie odpowiadaj─ůcym temu co strona Ukrai┼äska dotychczas wwozi┼éa do UE w umykaj─ůcej klasyfikacji formie piersi z kostk─ů- cho─ç nale┼╝y odnotowa─ç, ┼╝e zwi─Ökszenie kontyngentu jest o 5 ty┼Ť. mniejszy ni┼╝ to co ze strony Ukrainy wwieziono na rynek UE, przez wykorzystywan─ů luk─Ö, w 2018;

Z drugiej strony sektor informowa┼é nas, ┼╝e jest to kompromis, kt├│rym p┼éacimy za szybko┼Ť─ç wprowadzenia wynegocjowanych zmian, zwi─Ökszon─ů przejrzysto┼Ť─ç i przewidywalno┼Ť─ç wymiany handlowej – problemowe kategorie mi─Ösa CN 0207 13 70 i 0207 14 70 zosta┼éy wci─ůgni─Öte do udzielonego kontyngentu; okre┼Ťlony zosta┼é pu┼éap kontyngentu i okre┼Ťlone op┼éaty celne powy┼╝ej; To zwi─Öksza tak┼╝e kontrol─Ö i mo┼╝liwo┼Ť─ç egzekwowania przestrzegania Europejskich standard├│w m.in. fitosanitarnych;

Sektor alarmuje nas, ┼╝e eksporterzy ukrai┼äscy nie wywi─ůzuj─ů si─Ö z ÔÇ×umowy d┼╝entelme┼äskiejÔÇŁ, w my┼Ťl kt├│rej do czasu zako┼äczenia ustale┼ä formalnych nie b─Öd─ů wysy┼éa─ç ilo┼Ťci powy┼╝ej proponowanego kontyngentu. A ju┼╝ w sierpniu mieli┼Ťmy 48 ty┼Ť. ton. ┬áSt─ůd tak wa┼╝n─ů kwesti─ů jest tu jak najszybsze sformalizowanie, pe┼éne wdro┼╝enie i egzekwowanie nowych wynegocjowanych zasad – i tu z satysfakcj─ů mog─ů poinformowa─ç, ze PE w ubieg┼éym tygodniu wywi─ůza┼éa si─Ö ze swoich obowi─ůzk├│w;

Mercosur

Niestety o wiele powa┼╝niejszym wyzwaniem dla Europejskiego sektora drobiarskiego jest kontyngent 180 ty┼Ť ton proponowany w umowie UE z pa┼ästwami Mercosur, czyli Argentyn─ů, Brazyli─ů, Paragwajem i Urugwajem; Dla rynku drobiowego szczeg├│lnie istotna jest Brazylia.

W czerwcu 2019 uznano osi─ůgni─Öcie porozumienia politycznego w ramach prowadzonych negocjacji umowy handlowej UE – Mercosur; Podobnie jak w przypadku Ukrainy to cz─Ö┼Ť─ç szerszego uk┼éadu o stowarzyszeniu, sk┼éadaj─ůcego si─Ö z filaru politycznego, filaru dotycz─ůcego wsp├│┼épracy i w┼éa┼Ťnie filaru handlowego;

  • Obecnie po przegl─ůdzie prawnym uzgodnionego tekstu, po stronie UE, zostanie on przed┼éo┼╝ony do zatwierdzenia Pa┼ästwom Cz┼éonkowskim i Parlamentowi Europejskiemu;
  • I tu staniemy przed powa┼╝nym dylematem. Z jednej strony, szacuje si─Ö, ┼╝e umowa ma si─Ö przyczyni─ç do 19 bilion├│w Euro PKB – druga najbardziej warto┼Ťciowa umowa po Japonii, o 1 bilion Euro wi─Öcej ni┼╝ CETA z Kanad─ů. Oczekuje si─Ö wygenerowania 88 mld Euro w handlu towarami, 34 mld Euro w us┼éugach;
  • Z drugiej strony sektor drobiowy uwa┼╝a, ┼╝e przyznanie kontyngentu 180 ty┼Ť ton na mi─Öso z Mercosur oznacza, cytuj─ůc, ┼╝e ÔÇ×sektor zosta┼é z┼éo┼╝ony w ofierze na rzecz tej umowyÔÇŁ.
  • Przyjmuje si─Ö, ┼╝e ta umowa ma by─ç narz─Ödziem wyr├│wnywania standard├│w mi─Ödzy UE i Mercosur – standard├│w, co do bezpiecze┼ästwa ┼╝ywno┼Ťci, warunk├│w pracy, ochrony ┼Ťrodowiska.
  • Na umow─Ö UE Mercosur, trzeba dzi┼Ť spojrze─ç szczeg├│lnie r├│wnie┼╝ od stronu efekt├│w dla klimatu – ten temat jest jednym z filar├│w rozpoczynj─ůcej swoje urz─Ödowanie nowo powo┼éanej w ubieg┼éym tygodniu w Strasburgu przez PE, KE pod przewodnictwem Ursuli von der Leyen. W przysz┼éym tygodniu PE zbiera si─Ö na specjalnej, nieplanowanej wcze┼Ťniej, sesji plenarnej, po┼Ťwi─Öconej wy┼é─ůcznie prezentacji przez szefow─ů KE za┼éo┼╝e┼ä Nowego Zielonego ┼üadu, kt├│ry zdefiniuje w du┼╝ej mierze polityk─Ö UE na kolejne 30 lat. W tym kontek┼Ťcie model produkcji rolnej Po┼éudniowej Ameryki ma zasadnicze znaczenie; Zwraca┼éem na to uwag─Ö we wrze┼Ťniu w ramach debaty sesji plenarnej PE w Strasburgu po┼Ťwi─Öconej sytuacji las├│w Amazonii – uznawanych za p┼éuca ┼Ťwiata, rezerwuar bior├│┼╝norodno┼Ťci;
  • Lasy Amazonii s─ů wycinane, padaj─ů ofiar─ů po┼╝ar├│w – wi─Ökszo┼Ť─ç z premedytacj─ů zapr├│szanych, by zyska─ç miejsce pod uprawy, r├│wnie┼╝ na pasze.
  • Proponuje si─Ö by umowa handlowa z pa┼ästwami MERCOSURu, zosta┼éa wykorzystana do wyegzekwowania przestrzegania przez te pa┼ästwa zapis├│w Porozumienia Paryskiego, i wstrzymania wylesiania Amazonii. Je┼Ťli umowa ma zosta─ç przyj─Öta i przynie┼Ť─ç po┼╝─ůdane efekty, pa┼ästwa MERCOSURU nie tylko musz─ů spe┼énia─ç kryteria klimatyczne i zr├│wnowa┼╝onego rozwoju, ale r├│wnie┼╝ musz─ů wdro┼╝y─ç r├│wnowa┼╝ne z europejskimi kryteria dobrostanu zwierz─ůt i bezpiecze┼ästwa ┼╝ywno┼Ťci jakie musi spe┼énia─ç rolnik francuski, niemiecki czy polski.
  • W pami─Öci jednak mamy niechlubne przyk┼éady, ┼╝e nasi partnerzy nie zawsze wywi─ůzuj─ů si─Ö z podj─Ötych zobowi─ůza┼ä – przyk┼éadem niech b─Ödzie skandal jaki wybuch┼é na prze┼éomie 2016 i 2017 gdzie na jaw wyszed┼é proceder eksportu zepsutej wo┼éowiny i drobiu z Brazylii do UE, w kt├│ry zaanga┼╝owane by┼éy najwi─Öksze Brazylijskie firmy i przekupieni urz─Ödnicy;
  • Dlatego, by─ç mo┼╝e warto tu przyj─ů─ç inne podej┼Ťcie? Wpierw standardy, potem umowa?
  • Tak jak to jest w przypadku akcesji nowych Pa┼ästw Kandyduj─ůcych do UE? Mo┼╝e warto rozwa┼╝y─ç okres, w kt├│rym sprawdzimy czy standardy zosta┼éy skutecznie wdro┼╝one, po kt├│rym mo┼╝na rozwa┼╝y─ç ratyfikacj─Ö? Nie by┼éoby to czym┼Ť wyj─ůtkowym w skali mi─Ödzynarodowej, w podobny spos├│b podpisanie niekt├│rych um├│w warunkuje Kongres USA.
  • Ko┼äcz─ůc:
  • W kwestii bezpiecze┼ästwa i jako┼Ťci ┼╝ywno┼Ťci, od kt├│rych zale┼╝y zdrowie Europejczyk├│w, nie mo┼╝na i┼Ť─ç na kompromis. Cieszy, ┼╝e sektor drobiarski, mimo ponoszonych koszt├│w, nie podwa┼╝a Europejskich wymog├│w, a wr─Öcz przeciwnie, jest z nich dumny i chce by tak┼╝e podmioty spoza UE ich przestrzega┼éy;
  • I ju┼╝ na sam koniec, taka uwaga, refleksja, pewien wk┼éad do dzisiejszej dyskusji. Europejskie rolnictwo mo┼╝e jeszcze przez jaki┼Ť czas by─ç chronione parasolem ce┼é, jednak┼╝e w d┼éu┼╝szym okresie czasu musimy si─Ö przygotowa─ç na stawienie czo┼éa ┼Ťwiatowej konkurencji. Jedn─ů z mo┼╝liwo┼Ťci jest przestawienie si─Ö z produkcji masowej konkuruj─ůcej cen─ů, na produkcj─Ö ekologiczn─ů i wysokogatunkow─ů. W obydwu przypadkach mar┼╝a rolnik├│w i producent├│w ┼╝ywno┼Ťci jest znacznie wy┼╝sza ni┼╝ w przypadku produkcji masowej, w kt├│rej zysk wypracowywany jest poprzez ilo┼Ť─ç sprzedanych produkt├│w. Rentowno┼Ť─ç produkcji masowej jest zale┼╝na od nawet niewielkich waha┼ä cen na rynkach. W przypadku produkcji ekologicznej i wysokogatunkowej to ryzyko jest mniejsze, a produkty te w mniejszym stopniu konkuruj─ů z tani─ů ┼╝ywno┼Ťci─ů importowan─ů. Bardzo ch─Ötnie, us┼éysza┼ébym ocen─Ö takiego podej┼Ťcia ze strony przedstawicieli sektora;

[1] European Live Poultry and Poultry Hatching Egg Association

[2] (EuropeÔÇÖs poultry meat sector – trade association representing 95% of poultry meat producers in the EU)