Co pi膮ty kurczak 馃悾w Europie pochodzi z Polski.

7 grudnia 2019

4 Grudnia w Parlamencie Europejskim, odby艂o si臋 spotkanie z Sektorem drobiarskim. Dzi臋kuj臋 za nie 聽Stowarzyszeniu ELPHA i AVEC聽oraz pos艂ankom Clara Aguilera i Marie-Pierre Vedrenne.

Sektor drobiarski w UE bywa niedoceniany – by膰 mo偶e dlatego, 偶e produkty te s膮 w naszym 偶yciu tak powszechne, a co za tym idzie uznajemy je za co艣 oczywistego, na sta艂e wpisanego w Europejsk膮 gospodark臋 i Europejsk膮 diet臋. Mi臋so drobiowe jest konkurencyjne cenowo i bardzo od偶ywcze, ma du偶膮 zawarto艣膰 bia艂ka, nisk膮 t艂uszczu. Nie wi膮偶e si臋 z ograniczeniami kulturowymi jak wieprzowina czy wo艂owina. Mi臋so drobiowe charakteryzacje si臋 najlepszym wsp贸艂czynnikiem konwersji paszy na mi臋so, a co za tym idzie wi膮偶e si臋 z ni偶sz膮 emisj膮 CO2 w por贸wnaniu z mi臋sem innego pochodzenia – co istotne w dobie coraz cz臋stszej oceny produkcji rolnej pod kontem wp艂ywu na klimat. W 2018 r. w Unii Europejskiej wyprodukowano 14 895 000 ton mi臋sa drobiowego, z dum膮 mog臋 podkre艣li膰, 偶e Polska jest najwi臋kszym producentem mi臋sa drobiowego w UE – ok 3 mln ton w 2018r., z czego ok 50% trafi艂o na eksport generuj膮c 11 331 795 244 PLN (ponad 11 mld PLN, czyli po 4,20 ok. 2 698 046 487 Euro, ponad 2,5 mld Euro) – z tego 75% trafi艂o do pa艅stw UE; Wielka Bretania na drugim miejscu w 2018r. z produkcj膮 1,884 mln ton, trzecia Francja 1,863 mln ton;

  • Sektor drobiarski to obecnie 370 ty艣 zatrudnionych w UE, 25 ty艣 farm rodzinnych;
  • Co nale偶y podkre艣la膰, Europejski sektor jest dumny z utrzymywania naszych Europejskich standard贸w, tak co do dobrostanu zwierz膮t jak i produkcji 偶ywno艣ci – a rynek Europejski jest w tym zakresie najbardziej wymagaj膮cy na 艣wiecie.

Dlatego cieszy dzisiejsze spotkanie, kt贸re mam nadziej臋 przyczyni si臋 do propagowania informacji o znaczeniu sektora drobiarskiego dla Europejskiej gospodarki, warto艣ci dla Europejskich konsument贸w, ale i o wyzwaniach, z kt贸rymi mierzy si臋 sektor – tymi ju偶 znanymi i tymi, na horyzoncie;

Ukraina

W ubieg艂y wtorek PE w ramach sesji plenarnej w Strasburgu, przy 444 g艂osach za, 128 przeciw i 74 wstrzymuj膮cych, wyrazi艂 zgod臋 na zmiany regulacji o Pog艂臋bionej i Ca艂o艣ciowej Strefie Wolnego Handlu (DCFTA) zawartych w Umowie o Stowarzyszeniu UE-Ukraina z 2014, porz膮dkuj膮c kwesti臋 nadu偶y膰 w handlu mi臋sem drobiowym. Jak wiemy niekt贸re podmioty na Ukrainie wykorzystywa艂y luk臋 prawn膮, wprowadzaj膮c na rynek UE piersi kurczaka w ilo艣ci wykraczaj膮cej znacz膮co poza uzgodniony kontyngent, poprzez stworzenie specjalnej formy piersi kurczaka z kostk膮 – T臋 klasyfikowano do kategorii 鈥瀒nne鈥 CN 0207 13 70 i 0207 14 70, nieobj臋tej limitami kontyngentu i tak wwo偶ono formalnie w zgodzie z regulacjami do UE. Mi臋so kurze, kt贸re poddane prostej obr贸bce odci臋cia kostki stawa艂o si臋 piersi膮 kurczaka uzyskiwa艂o cz臋sto dodatkowo podstaw臋 do znakowania wytworzenia w UE. Import w tej konkretnej kategorii wzr贸s艂 z 3700 ton w 2016 do ponad 55 ty艣 ton w 2018. Na te problemy uwag臋 KE zwr贸cili, m.in. pos艂owie do PE z Polski, z mojej partii, Polskiego Stronnictwa Ludowego, na czele z pos艂em dr Czes艂aw Siekierskim, kt贸ry w minionych 5 latach przewodzi艂 Komisji AGRI w PE, a w komisji ENVI i AFET pose艂 dr Andrzej Grzyb. Zatwierdzone przez PE w ubieg艂ym tygodniu rozwi膮zania, to formalizacja stanu wynegocjowanego na prze艂omie 2018/2019, kt贸ra de facto tymczasowo ju偶 obowi膮zuje, od czasu gdy zmiany zaakceptowa艂 parlament Ukrai艅ski; PE nie m贸g艂 zaakceptowa膰 wcze艣niej wynegocjowanych rozwi膮za艅 ze wzgl臋du na wybory i proces konstytuowania;

Zawsze, mo偶na oczekiwa膰, 偶e przyj臋te rozwi膮zania, mog艂yby by膰 korzystniejsze dla sektora drobiarskiego w UE – niepokoi przyznanie dodatkowego kontyngentu 50 ty艣 ton na mi臋so kurze, na poziomie odpowiadaj膮cym temu co strona Ukrai艅ska dotychczas wwozi艂a do UE w umykaj膮cej klasyfikacji formie piersi z kostk膮- cho膰 nale偶y odnotowa膰, 偶e zwi臋kszenie kontyngentu jest o 5 ty艣. mniejszy ni偶 to co ze strony Ukrainy wwieziono na rynek UE, przez wykorzystywan膮 luk臋, w 2018;

Z drugiej strony sektor informowa艂 nas, 偶e jest to kompromis, kt贸rym p艂acimy za szybko艣膰 wprowadzenia wynegocjowanych zmian, zwi臋kszon膮 przejrzysto艣膰 i przewidywalno艣膰 wymiany handlowej – problemowe kategorie mi臋sa CN 0207 13 70 i 0207 14 70 zosta艂y wci膮gni臋te do udzielonego kontyngentu; okre艣lony zosta艂 pu艂ap kontyngentu i okre艣lone op艂aty celne powy偶ej; To zwi臋ksza tak偶e kontrol臋 i mo偶liwo艣膰 egzekwowania przestrzegania Europejskich standard贸w m.in. fitosanitarnych;

Sektor alarmuje nas, 偶e eksporterzy ukrai艅scy nie wywi膮zuj膮 si臋 z 鈥瀠mowy d偶entelme艅skiej鈥, w my艣l kt贸rej do czasu zako艅czenia ustale艅 formalnych nie b臋d膮 wysy艂a膰 ilo艣ci powy偶ej proponowanego kontyngentu. A ju偶 w sierpniu mieli艣my 48 ty艣. ton. 聽St膮d tak wa偶n膮 kwesti膮 jest tu jak najszybsze sformalizowanie, pe艂ne wdro偶enie i egzekwowanie nowych wynegocjowanych zasad – i tu z satysfakcj膮 mog膮 poinformowa膰, ze PE w ubieg艂ym tygodniu wywi膮za艂a si臋 ze swoich obowi膮zk贸w;

Mercosur

Niestety o wiele powa偶niejszym wyzwaniem dla Europejskiego sektora drobiarskiego jest kontyngent 180 ty艣 ton proponowany w umowie UE z pa艅stwami Mercosur, czyli Argentyn膮, Brazyli膮, Paragwajem i Urugwajem; Dla rynku drobiowego szczeg贸lnie istotna jest Brazylia.

W czerwcu 2019 uznano osi膮gni臋cie porozumienia politycznego w ramach prowadzonych negocjacji umowy handlowej UE – Mercosur; Podobnie jak w przypadku Ukrainy to cz臋艣膰 szerszego uk艂adu o stowarzyszeniu, sk艂adaj膮cego si臋 z filaru politycznego, filaru dotycz膮cego wsp贸艂pracy i w艂a艣nie filaru handlowego;

  • Obecnie po przegl膮dzie prawnym uzgodnionego tekstu, po stronie UE, zostanie on przed艂o偶ony do zatwierdzenia Pa艅stwom Cz艂onkowskim i Parlamentowi Europejskiemu;
  • I tu staniemy przed powa偶nym dylematem. Z jednej strony, szacuje si臋, 偶e umowa ma si臋 przyczyni膰 do 19 bilion贸w Euro PKB – druga najbardziej warto艣ciowa umowa po Japonii, o 1 bilion Euro wi臋cej ni偶 CETA z Kanad膮. Oczekuje si臋 wygenerowania 88 mld Euro w handlu towarami, 34 mld Euro w us艂ugach;
  • Z drugiej strony sektor drobiowy uwa偶a, 偶e przyznanie kontyngentu 180 ty艣 ton na mi臋so z Mercosur oznacza, cytuj膮c, 偶e 鈥瀞ektor zosta艂 z艂o偶ony w ofierze na rzecz tej umowy鈥.
  • Przyjmuje si臋, 偶e ta umowa ma by膰 narz臋dziem wyr贸wnywania standard贸w mi臋dzy UE i Mercosur – standard贸w, co do bezpiecze艅stwa 偶ywno艣ci, warunk贸w pracy, ochrony 艣rodowiska.
  • Na umow臋 UE Mercosur, trzeba dzi艣 spojrze膰 szczeg贸lnie r贸wnie偶 od stronu efekt贸w dla klimatu – ten temat jest jednym z filar贸w rozpoczynj膮cej swoje urz臋dowanie nowo powo艂anej w ubieg艂ym tygodniu w Strasburgu przez PE, KE pod przewodnictwem Ursuli von der Leyen. W przysz艂ym tygodniu PE zbiera si臋 na specjalnej, nieplanowanej wcze艣niej, sesji plenarnej, po艣wi臋conej wy艂膮cznie prezentacji przez szefow膮 KE za艂o偶e艅 Nowego Zielonego 艁adu, kt贸ry zdefiniuje w du偶ej mierze polityk臋 UE na kolejne 30 lat. W tym kontek艣cie model produkcji rolnej Po艂udniowej Ameryki ma zasadnicze znaczenie; Zwraca艂em na to uwag臋 we wrze艣niu w ramach debaty sesji plenarnej PE w Strasburgu po艣wi臋conej sytuacji las贸w Amazonii – uznawanych za p艂uca 艣wiata, rezerwuar bior贸偶norodno艣ci;
  • Lasy Amazonii s膮 wycinane, padaj膮 ofiar膮 po偶ar贸w – wi臋kszo艣膰 z premedytacj膮 zapr贸szanych, by zyska膰 miejsce pod uprawy, r贸wnie偶 na pasze.
  • Proponuje si臋 by umowa handlowa z pa艅stwami MERCOSURu, zosta艂a wykorzystana do wyegzekwowania przestrzegania przez te pa艅stwa zapis贸w Porozumienia Paryskiego, i wstrzymania wylesiania Amazonii. Je艣li umowa ma zosta膰 przyj臋ta i przynie艣膰 po偶膮dane efekty, pa艅stwa MERCOSURU nie tylko musz膮 spe艂nia膰 kryteria klimatyczne i zr贸wnowa偶onego rozwoju, ale r贸wnie偶 musz膮 wdro偶y膰 r贸wnowa偶ne z europejskimi kryteria dobrostanu zwierz膮t i bezpiecze艅stwa 偶ywno艣ci jakie musi spe艂nia膰 rolnik francuski, niemiecki czy polski.
  • W pami臋ci jednak mamy niechlubne przyk艂ady, 偶e nasi partnerzy nie zawsze wywi膮zuj膮 si臋 z podj臋tych zobowi膮za艅 – przyk艂adem niech b臋dzie skandal jaki wybuch艂 na prze艂omie 2016 i 2017 gdzie na jaw wyszed艂 proceder eksportu zepsutej wo艂owiny i drobiu z Brazylii do UE, w kt贸ry zaanga偶owane by艂y najwi臋ksze Brazylijskie firmy i przekupieni urz臋dnicy;
  • Dlatego, by膰 mo偶e warto tu przyj膮膰 inne podej艣cie? Wpierw standardy, potem umowa?
  • Tak jak to jest w przypadku akcesji nowych Pa艅stw Kandyduj膮cych do UE? Mo偶e warto rozwa偶y膰 okres, w kt贸rym sprawdzimy czy standardy zosta艂y skutecznie wdro偶one, po kt贸rym mo偶na rozwa偶y膰 ratyfikacj臋? Nie by艂oby to czym艣 wyj膮tkowym w skali mi臋dzynarodowej, w podobny spos贸b podpisanie niekt贸rych um贸w warunkuje Kongres USA.
  • Ko艅cz膮c:
  • W kwestii bezpiecze艅stwa i jako艣ci 偶ywno艣ci, od kt贸rych zale偶y zdrowie Europejczyk贸w, nie mo偶na i艣膰 na kompromis. Cieszy, 偶e sektor drobiarski, mimo ponoszonych koszt贸w, nie podwa偶a Europejskich wymog贸w, a wr臋cz przeciwnie, jest z nich dumny i chce by tak偶e podmioty spoza UE ich przestrzega艂y;
  • I ju偶 na sam koniec, taka uwaga, refleksja, pewien wk艂ad do dzisiejszej dyskusji. Europejskie rolnictwo mo偶e jeszcze przez jaki艣 czas by膰 chronione parasolem ce艂, jednak偶e w d艂u偶szym okresie czasu musimy si臋 przygotowa膰 na stawienie czo艂a 艣wiatowej konkurencji. Jedn膮 z mo偶liwo艣ci jest przestawienie si臋 z produkcji masowej konkuruj膮cej cen膮, na produkcj臋 ekologiczn膮 i wysokogatunkow膮. W obydwu przypadkach mar偶a rolnik贸w i producent贸w 偶ywno艣ci jest znacznie wy偶sza ni偶 w przypadku produkcji masowej, w kt贸rej zysk wypracowywany jest poprzez ilo艣膰 sprzedanych produkt贸w. Rentowno艣膰 produkcji masowej jest zale偶na od nawet niewielkich waha艅 cen na rynkach. W przypadku produkcji ekologicznej i wysokogatunkowej to ryzyko jest mniejsze, a produkty te w mniejszym stopniu konkuruj膮 z tani膮 偶ywno艣ci膮 importowan膮. Bardzo ch臋tnie, us艂ysza艂bym ocen臋 takiego podej艣cia ze strony przedstawicieli sektora;

[1] European Live Poultry and Poultry Hatching Egg Association

[2] (Europe鈥檚 poultry meat sector – trade association representing 95% of poultry meat producers in the EU)